در حاشیه سریال “در حاشیه”

Posted: April 6, 2015 in Uncategorized

فخرالدین حیدریان- از ماهها قبل که زمزمه ی پخش سریالی طنز، با محوریت بحث و نقد جامعه پزشکی و پزشکان ، و به کارگردانی مهران مدیری، در مطبوعات و سپس در جامعه پیچید، خیلی ها و عمدتا از صنف پزشکان و نهادهای صنفی مرتبط، به مصداق قصاص قبل از جنایت شروع به موضع گیری کردند؛ از افراد تا سازمانهای صنفی و.. . تا جایی که دست آخر هم وزیر بهداشت، در روزهای آخر اسفند 93، آخرین تلاشها را این بار علنی، و در قالب نگارش نامه ایی اعتراضی به کار گرفت، و طی مکاتبه ای با ریاست سازمان صدا و سیما از ایشان خواست بنا به دلایلی و من جمله حفظ شان جامعه پزشکی و موقعیت حساس وزارت در زمان اجرای طرح تحول سلامت و.. از پخش آن جلوگیری نمایند…

بالاخره موعد مقرر فرا رسید و سریال روی آنتن رفت و باز واکنش های گاه و بیگاه احساسی و گاه بدون مبنای منطقی مشخص شدت گرفت، و بحث های مختلفی بین موافقین و مخالفین شکل گرفته است، ، و حالا چند روز پس از شروع پخش سریال، باز کماکان این نارضایتی ادامه داشته است که آخرین نمونه آن ؛ نامه تند رئیس کل سازمان نظام پزشکی کشور؛ دکتر زالی ، به رئیس سازمان صدا و سیما بود.

هدف این یاداشت پرداختن تفصیلی به طنز، نقد، و جامعه هدف در طنز نیست که مجالی فراخ تر و اندیشه ای جامع تر و صاحب نظر تر می طلبد، بلکه بیان نظر عضوی کوچک از جامعه بزرگ پزشکی است، با این هدف که نقد را بر تابیم:

1. از گذشته طبابت، در بین جوامع مختلف، بواسطه ی جان بخشیدن و شفا عطا کردن به انسانها، کاری مقدس و متعالی بحساب آمده است،و مردم همواره دست شفا بخش خداوند را در آستین اطباء می دیده اند، از این رو از زمانهای دور ، تقریبا این اتفاق نظر وجود داشته که؛ طبابت قداست و ارج و قرب خاص دارد. ، اما ابهام و سوال از اینجا شروع می شود که؛ آیا این قداست که جامه ایی است فاخر، اگر بر هر تن غیر مقدس و یا نا پاکی، نیز پوشانده شود، لاجرم آن فرد هم مقدس، پاک و بری از اشتباه می گردد؟! یا نفس عمل و انسانی عمل کردن است که این قداست را می سازد ؟ قطعا اندیشیدن و پاسخ به این سوال راهگشاست. همه ما کم و بیش از پزشکان مردمدار و مردمی زیاد شنیده ایم و گاه یک یا چند مثالش را در ذهن داشته ایم و می دانیم اگر امروز باز علیرغم تمام کاستی ها پزشکی حرمت و آبرویی دارد ، این تتمه آبرو، از حضور و وجود نازنین چنین افرادیست که بعضا؛ بشر دوستانه، عمر، آبرو و عزت خود را برای حرفه ی پزشکی گذاشته اند.

کیست که نداند؛ متناسب با پیچیده گی جهان امروز شانیت طبابت و طبیب هم ، دچار تغییراتی شده است، و در این تصویر جدید ، عوامل مختلف تاثیر گذار بوده اند؛ از سیاست گذاریهای آموزشی و تربیتی، تا تخصصی شدن حوزه های کاری و اخلاق اجتماعی و تنگنا های معیشتی و… پس تحلیل شرایط امروز، صرفا بر اساس نگرش و تصور پیشین، کاملا راه به بیراهه رفتن است.

2. تعریف ساده و رایجی از طنز وجود دارد که، طنز بیان غلو آمیز واقعیات است و اگر غیر آن باشد که دیگر “طنز” نیست.

نقد، نقادی و پرسشگری از مولفه های جدی جهان مدرن است و برخلاف تصور رایج ، قرار نیست که نقد همیشه قالب و ردای جدی و خشک، بر تن نماید. گاه در قالبی دیگر با دستمایه طنز ظهور پیدا می کند،

اگر یاد بگیریم که؛ ” نقد خوب است ،حتی اگر بد باشد”. گامی به سمت پیشرفت برداشته ایم، خطا ها را خواهیم دید و نقاط قوت را خواهیم فهمید. پس باید به سمتی برویم که نقد و نقادی یک فرهنگ حسنه شود و از نقد نرنجیم که نقد آینه گرفتن است!

.آنچه در این سریال می بینیم و به تصویر کشیده شده است، بیان و نقد بخشی از واقعیات یک صنف، در اینجا ؛ جامعه پزشکان، در قالبی طنز است و این نمی تواند به معنای توهین به کل آن جامعه صنفی تلقی شود. و حتی اگر جایی ضعف هایی از این صنف تصویر شده است به معنای توهین به کل جامعه پزشکی نیست و بقول معروف : ضمیر، مرجع خود را پیدا می کند.

3. مطمئنا اگر تصویر و تصوری ناروا و غیر واقعی ساخته شود، خیلی زود بی اثر می شود و مورد پذیرش افکار عمومی قرار نخواهد گرفت! و در پیچ و خم قضاوتهای اجتماعی که معمولا هم درست و قابل قبول است، به کناری گذاشته می شود. بازخوردهای اجتماعی این سریال و تایید آن، در طبقات مختلف، نشان از آن دارد که متاسفانه برخلاف برخی ادعاها، دید و نگرشی شایسته و بایسته مثبت، نسبت به پزشکان در جامعه وجود ندارد، پس باید با واقع نگری و چاره اندیشی ، دنبال حل مساله بود نه پاک کردن صورت مساله! و نباید هراس و دلواپسی غیرطبیعی نسبت به یک موضوع طبیعی(نقد و طنز) داشته باشیم ، که باز بقول معروف : ” آب چاله را پیدا می کند و حقیقت راه خود را خواهد رفت”.

4. هر کدام از ما قبل از آنکه با عنوان، پیشوند و یا پسوندی شغلی و یا نسبی شناخته شویم ، لا جرم جزءیی از جامعه بزرگ انسانی هستیم ، این انسان بودن لازمه اش پذیرفتن این موضوع است که مصون و محفوظ از خطا و اشتباه نیستیم. وقتی انسانیم ناگزیر در معرض خطا، گناه و لغزش،هم خواهیم بود. پس نباید گاه امر به ما مشتبه شود که؛ صنف برگزیده ی خدا هستیم، و مصون از خطا و لغزش بشری مانده ایم!

این نوشتار قطعا بر اساس بخشی نگری و تعمیم موضوع به کل نیست، که خود به عنوان عضوی کوچک از جامعه پزشکی از محضر پزشکان با فضل و اساتید بزرگ زیاد بهره برده ام و و بسیار آموخته ام، افرادی که قبل از اینکه پزشکی حاذق باشند انسانی شریف و مردمی بوده اند، و شاید فرصتی مغتنم باشد تا با این بهانه؛ به آنها ادای احترام کنیم، کسانی که در بدترین شرایط ، نمی توان از یادشان کاست. چه آنان که معاصر و هنوز جامعه از وجودشان بهرمند است و چه آنان که رخ در نقاب خاک کشیده اند و یاد و منش شان همواره با ماست. از این رو گفته های خودم را نه از منظر زیاده خواهی و اساعه ادب به محضر جامعه پزشکی، که درد دلی از یک عضو کوچک این خانواده می دانم.

فخرالدین حیدریان_ دندانپزشک

ادوار کبک آگاه است

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s