مخاطرات پیش روی خاتمی تا روز انتخابات

Posted: March 28, 2013 in Uncategorized

مصطفی خسروی-کمتر از سه ماه تا انتخابات ریاست جمهوری یازدهم باقی مانده و کم کم کاندیداهای جناح های مختلف حضور خود را در این دور از انتخابات اعلام می کنند.

اما در این میان آمدن و نیامدن سید محمد خاتمی همچنان در هاله ای از ابهام باقی مانده است.

سید محمد خاتمی ريیس جمهور پیشین ایران که در سالهای پس از کودتای ۸۸ مشی میانه روتری را نسبت به رهبران جنبش سبز در پیش گرفته بود این روزها در گیرو دار اخذ تصمیمی بس دشوار است٬ تصمیمی که می تواند سرنوشت بسیاری را دست خوش تغییر نماید.

آنچه که تا امروز از سوی نزدیکان و طرفداران خاتمی در توجیه نحوه مواجهه وی در وقایع مختلف کشور با حاکمیت عنوان می شد٬ چیزی نبود جز تاکید بر حفظ پتانسیل حداقلی خاتمی برای بکار گیری در روز مبادا٬ آنها تاکید داشتند که قدم نهادن وی در راه میر حسین موسوی و مهدی کروبی تنها ثمره اش٬ حصر یکی دیگر از دلسوزان مملکت خواهد بود و از این روی نحوه سیاست ورزی خاتمی را مورد دفاع و گاه ستایش قرار می دادند٬ حتی در ماجرای دماوند زمانی که دولت مرد پیشین کشور هدف هجمه گروه ها و جریان های مختلف قرار گرفت٬ استدلالی از همین دست تنها پاسخ به ظاهر موجه یاران او بود.

حال امروز و پس از نزدیک به چهار سال به نظر می رسد یک بار دیگر خاتمی در شرایطی دشوار قرار گرفته و با موجی از درخواست ها و حمایت ها از سوی یارانش برای ورود به عرصه انتخابات مواجه گشته است.

قصد نگارنده نیز بررسی مخاطرات تصمیمی است که دیر یا زود خاتمی می بایست اتخاذ کرده و تکلیف خود و جریان اصلاح طلبی را با انتخابات پیش رو مشخص کند٬ از همین روی تلاش بر این است که در این نوشتار به گونه ای موجز و مختصر تبعات این تصمیم احتمالی بررسی شود.

۱- پاسخ منفی : شاید ساده ترین راه پیش روی خاتمی٬ ‌پاسخ منفی به دعوت کنندگان از او باشد٬ در چنین شرایطی او همچنان می تواند در غالب فعلی خود مانده و نقش میانه رویی خیر خواه را برای جمهوری اسلامی ایران ایفا کرده و با احتیاط از کنار عوارض و حواشی انتخابات یازدهم بگذزد٬ اما کناره گیری او از حضور در انتخابات مطمئنا مبنای طرح این سوال خواهد بود که چه وقت و چگونه قرار است اعتبار انباشته وی نزد مردم و بخش هایی از حاکمیت مورد استفاده قرار بگیرد؟ آیا قرار است کماکان و تا همیشه او از مواجهه با مشکلات بنیادین پیش روی کشور فاصله بگیرد؟ اگر پاسخ آری است پس باید گفت دیگر نمی توان او را در جرگه سیاست مداران قرار داد چرا که فعل او بیشتر مختص اندیشمندان و متفکران تعبیر خواهد گشت و اگر پاسخ خیر باشد٬ آنگاه باید زمان و مکان و شرایطی تشریح و تبیین گردد تا جامعه بداند که این پتانسیل سیاسی در چه روز و روزگاری باید مورد رجوع قرار گیرد.

۲- پاسخ مثبت: پر واضح است که پذیرش حضور و اعلام کاندیداتوری خاتمی در انتخابات دهم٬ سرآغاز حوادث بسیاری خواهد بود و حداقل در چند مرحله تا پایان انتخابات کماکان او با مشکل تصمیم گیری به ویژه تصمیماتی بسیار حساس تر و سرنوشت ساز تر مواجهه خواهد شد.

۲-الف-: با ورود خاتمی به عرصه انتخابات و اعلام کاندیداتوری طبیعتا حملات گسترده تر و سازمان یافته تری چه از سوی نهاد های امنیتی و چه از سوی نیرو های لباس شخصی٬ او و حامیانش را تهدید خواهد کرد و جریان اقتدارگرا تمام تلاش خود را به کار خواهد بست تا خاتمی به روز ثبت نام و حضور در میدان فاطمی نرسیده و پیش از آن از دور رقابت ها کناره گیری کند.

می توان از هم اکنون خیل عظیم کفن پوشان حامی ولایت و نیروهای خودسر را در مقابل منزل خاتمی متصور شد که سعی خواهند کرد با تهدید و ارعاب او را از تصمیم خود برگردانند. به اینها بیافزاید بازداشت نزدیکان و اعضای احتمالی ستاد او را.

در این میان اگر خاتمی تحت فشار ها به هر شکلی از حضور در انتخابات سرباز زند و تصمیم خود را تغییر دهد حاصل چیزی جز سرخوردگی و یاس برای بخش عظیمی از بدنه نیروهای اجتماعی نخواهد بود٬ بدتر اینکه در این زمان دیگر جریان اصلاح طلب فرصت چندانی برای آلترناتیو سازی نخواهد داشت.

۲-ب-: در صورتی که مرحله اول تحت هر شرایطی به پایان رسیده و خاتمی موفق به ثبت نام در وزارت کشور شود٬ آنگاه با چالش دوم یعنی تایید صلاحیت وی توسط شورای نگهبان مواجه می شود. از این مرحله به بعد مشخصا فضای کشور انتخاباتی شده٬ نیروهای سیاسی و اجتماعی فعال شده و کاندیداها بر اساس وزن اجتماعی شان می توانند از فشار جریان های موثر در جامعه مدنی نیز بهره مند گردند. حال وقوع سه سناریو محتمل است:

اول:‌ رد صلاحیت وی و منع از ادامه حضور در انتخابات.

دوم: رد صلاحیت وی رد و تایید با حکم حکومتی رهبر.

سوم: تاییدصلاحیت وی بدون اما و اگر٬ که خوش بینانه ترین حالت ممکن است.

پر واضح است که در صورت رد صلاحیت قطعی وی و عدم اجازه ورود او به انتخابات٬ دو راه پیش روی اوست: یا باید وارد فاز مخالفت و مقاومت مدنی شود و به پشتوانه مردمی خود تسلیم همان صحنه آرایی ها نگردد و فضای کشور را چند هفته مانده به انتخابات به سمت تظاهرات و نارامی و … هدایت کند و تقریبا راه موسوی و کروبی را پیش بگیرد که در این صورت مطمئنا نوع برخورد حاکمیت هم با او بسیار امنیتی و شدید خواهد بود و سوال اینجاست که آیا او اصولا خود را برای چنین شرایطی آماده کرده است؟‌ آیا قصد ورود به درگیری مستقیم با حاکمیت را حتی در حد خیابان دارد؟ و… یا این که نظر شورای نگهبان را پذیرفته و با چند اعتراض کلامی٬ عرصه انتخابات را ترک می کند؟‌ که در این صورت مطمئنا دیگر افسانه خاتمی را باید پایان یافته تلقی کرد چرا که هم از سوی حکومت ترد گشته و هم دیگر مردم او را نخواهند پذیرفت.

این حالات در مورد تایید با حکم حکومتی رهبر هم می تواند رخ دهد٬ اما با توجه به سابقه پذیرش احکامی از این دست در دوره های گذشته از سوی خاتمی و اصلاح طلبان می شود انتظار داشت که در نهایت به نفع حضور در انتخابات تن به حکم رهبری دهند.

۳-پ-: در صورت عبور از سد شورای نگهبان به هر شکل ممکن٬ می رسیم به شرایطی همچون ماه های اردیبهشت و خرداد ۸۸٬ و احتمال تقلب و تخلف گسترده و عدم خوانش آرای مردم! و باز خاتمی می ماند و تصمیمی به غایت سرنوشت ساز.

اگر انتخابات به هر نحوی از مسیر عادلانه خود خارج گشت و مهندسی آرا همچون چند دوره اخیر تعیین کننده گشت او چه خواهد کرد؟‌ ایا همچون هاشمی و کروبی در سال ۸۴ با گلایه ای و شکواییه ای تن به خواست رهبری خواهد داد و خود را برای همیشه از صحنه سیاست ورزی مردم محور حذف خواهد کرد یا همچون موسوی و کروبی در سال ۸۸ برای صیانت از آرای ملت می ایستد و تهمت ها و تهدید ها و حبس و حصر را به جان می خرد؟

واقعیت این است که آمدن خاتمی در انتخابات او را با دو راهی های بسیاری مواجه خواهد کرد٬ که یک سوی آن دو راهی ها حذف او و یارانش از عرصه سیاست ورزی اخلاق محور متکی به مردم خواهد بود و پایانی است بر اعتبار و نام نیک او که دیگر هیچ توجیهی نمی تواند آن را باز سازی کند٬ و سوی دیگرش آغاز رهبری او بر جنبشی اجتماعی سیاسی خواهد بود که همان تداوم راه موسوی و کروبی است. راهی ناهموار٬ پر فراز و نشیب و دهشتناک اما رو به آینده ای به دور از استبداد.

با این اوصاف باید گفت که تعیین کننده اصلی سطح منازعات در انتخابات پیش رو شخص خاتمی و رویکرد او به انتخابات است.

حال باید دید او خود به کدامین راه خواهد رفت

منبع: ندای سبز آزادی

ادوار کبک آگاه است

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s